Jesteśmy dość nerwowym społeczeństwem. Ludzie mogą chcieć używać broni jako straszaka w sytuacjach spornych pomiędzy sobą.

– Były rzecznik prasowy Komendanta Głównego Policji, Mariusz Sokołowski, dla portalu onet.pl

* * *

Polakom to lepiej dać słabe kije niż broń. Polacy bez broni i tak się tłuką, biją, zabijają, kamieniami rzucają. 

Sonda uliczna z 2008 roku wykonana na zlecenie RMF FM

* * *

Agresywni. Atakujący. Bezduszni. Bezmyślni. (…) Choleryczni. (…) Gniewni. (…) Kłótliwi. (…) Napastliwi. (…) Nienawistni. (…) Niespokojni. (…) Podenerwowani. (…) Wkurwieni. Wkurzeni. (…) Zeźleni. Zirytowani. (…) Tacy jesteśmy.

– Jacek Kowalczyk, były sekretarz redakcji “Gazety Wyborczej”, obecnie bloger “Polityki”

Pogląd głoszący, iż Polacy są warcholskim narodem i w trosce o ich własne dobro nie wolno dawać im broni do ręki, bo się wymordują przy pierwszej lepszej kłótni o flaszkę, jest tak bardzo rozpowszechniony we wszystkich grupach zawodowych, od robotniczych po kierownicze, we wszystkich przedziałach dochodowych, od drobnych ciułaczy po milionerów, i na wszystkich szczeblach sprawności intelektualnej, od debila (np. dziennikarza “Polityki”) po członka Mensy, że niepoświęcenie osobnego wpisu na neutralizację tego aksjomatu byłoby karygodnym zaniedbaniem. Czerpiąc wenę z makabrycznych fantazji rodaków, postanowiłem więc przybliżyć czytelnikom bloga to groteskowe zagadnienie za pomocą kilku wykresów. Naturalnie musiałem się śpieszyć, gdyż zgodnie z kasandrycznymi prognozami, przy takim natężeniu wewnętrznej agresji III RP czeka nieuchronny zjazd w stronę krwawej anarchii i za jakiś czas nie będzie już czego wizualizować.

Do odsłaniania skali spustoszeń zabieram się rutynowo – od prezentacji długofalowych trendów w przestępczości kryminalnej z naciskiem na przejawy bandytyzmu wywołujące największe poczucie trwogi wśród obywateli, czyli zabójstwa, zgwałcenia, pobicia, napady rabunkowe i kradzieże z włamaniem. Będąc doskonale świadomym faktu, że polskie organy policyjne i prokuratorskie mogą celowo sztucznie zawyżać poziom bezpieczeństwa, aby przypudrować swój wizerunek w oczach opinii publicznej, w dalszej części wątku powołam się na badania ankietowe autorstwa najbardziej renomowanych europejskich i światowych sondażowni specjalizujących się w estymowaniu rozmiarów przestępczości. Dopiero po takiej kwerendzie powinniśmy otrzymać obiektywny obraz barbarzyństwa, w jakim pogrążona jest Rzeczpospolita, a zarazem ostateczne potwierdzenie racji hoplofobów, że dorosłych Polaków od broni palnej trzeba koniecznie izolować ze względu na wyssaną z butelki po wódce genetycznie-kulturową skłonność do przemocy i zabijania. 

Pierwszego dowodu degrengolady obyczajów dostarczają wskaźniki zabójstw w Polsce [1], które ani razu w dającej się zrekonstruować perspektywie historycznej nie przekroczyły średniej dla kontynentu, wynoszącej na chwilę obecną trzech zabitych na sto tysięcy mieszkańców (link). Prawdę powiedziawszy, w ostatniej dekadzie nasz narodowy zapał w mordowaniu się wzrósł do tego stopnia, że jeśli tendencja ta nie wyhamuje, to w niedalekiej przyszłości będziemy musieli znosić towarzystwo Skandynawów w europejskiej hierarchii (współczynnik ~0.9 w roku 2014):

US_CRIME_RATES

Odzwierciedlone w policyjnych statystykach gwałty [2], pobicia z wykorzystaniem rąk, nóg i rekwizytów pomocniczych [3] oraz ataki rozbójnicze i włamania:

US_CRIME_RATES

Same liczby ogołocone z kontekstu mówią tyle co nic na temat upadku Polski, wklejam zatem materiał porównawczy. Diagramy są cztery, uszeregowane chronologicznie w celu podkreślenia naszej konsekwentnie stabilnej pozycji. W odróżnieniu bowiem od innych nacji, które potrafią drastycznie przetasować kolejność stawki, awansując z dolnych rejonów drabiny prosto w okolice szczytu, RP demonstruje znikomą mobilnością i nie zmienia miejsca w rankingu [4]:

przestepczosc-w-Europie

Przechodzę teraz do sondaży usiłujących kwantyfikować konkretne, namacalne zagrożenie przestępczością [5].

W ramach inicjatywy “Better Life” analitycy OECD spytali swoich respondentów, czy w okresie dwunastu miesięcy przed przeprowadzeniem rozmowy doświadczyli fizycznej przemocy. Poniżej zamieszczam finalne szacunki dla wybranych krajów wywiedzione z odpowiedzi udzielanych przez osoby powyżej piętnastego roku życia, które przyznały się do bycia ofiarą napaści (link). Jak widać, znowu nie mamy się czym chwalić – pijackie ustawki na działkowym grillu, nawalanki o wolne miejsca parkingowe czy strzelaniny z użyciem dostępnej bez zezwolenia broni czarnoprochowej uplasowały nas obok Japonii i Stanów Zjednoczonych: 

assault_rate_oecd

Pomiary OECD potwierdzają gromadzone niezależnie dane Eurostatu (link 1 link 2) – jesteśmy Wandalami współczesnej Europy:

eurostat_survey_2013

Jeżeli sposób, w jaki traktuje się kobiety, uznać za papierek lakmusowy ucywilizowania społeczeństwa, to niestety, w tej dziedzinie również nie zdajemy egzaminu. Proszę spojrzeć: polski troglodyta niemal puka w dno tabeli od spodu ze wskaźnikiem 19 proc. przy średniej unijnej równej 33. Odwieczne pytanie, kiedy w końcu dościgniemy “Zachód”, nigdy nie było tak aktualne [6]:

przemoc_wobec_kobiet[IRONIA OFF]

_________________

[1] Na przełomie lat 1989/90, w związku z transformacją ustrojową, nastąpiła istotna zmiana wzorów przyjmowania i rejestrowania meldunków o pokrzywdzeniu przestępstwami. W praktyce 30-35 proc. wszystkich czynów kwalifikowanych jako zabójstwo stanowią usiłowania. Wyodrębniłem je z podstawowej kategorii i pokazałem oddzielnie w postaci niebieskiej krzywej. Napaści prowadzące do (często niezamierzonej) śmierci ofiary oraz przypadki dzieciobójstwa, tj. zabijania przez rodziców własnego potomstwa w wieku do lat dwunastu, nie są w Polsce wliczane do agregatowej puli zabójstw (tabela, papier). Ponieważ jednak zdarzenia te odpowiadają za relatywnie niewielki odsetek zgonów, można spokojnie założyć, iż nie odkształcają one linii trendu w stopniu powodującym zafałszowanie. Rozmiary populacji dla poszczególnych lat ściągnięte z banku danych Głównego Urzędu Statystycznego (arkusz); informacje dotyczące zabójstw z okresu 1980-1998 pobrane z pracy Krzysztofa Krajewskiego (link), dla lat późniejszych skopiowane ze strony Komendy Głównej Policji (link).

[2] 15-20 proc. to usiłowania.

[3] Niezwykle interesującego wglądu w profil sprawców (i ofiar) wszelkiego rodzaju pobić oferuje studium Pawła Bachmata pt. “Instytucja obrony koniecznej w praktyce prokuratorskiej i sądowej” (link). Zacytuję autora:

W odczuciu społecznym obrona konieczna kojarzy się zazwyczaj z przypadkami przeciwdziałania aktom kradzieży lub kradzieży z włamaniem, w sytuacji przyłapania sprawcy na gorącym uczynku. Bywa także często łączona ze zdarzeniami, w których przypadkowy przechodzień jest zmuszony samodzielnie odeprzeć atak ze strony agresywnie zachowujących się, zwykle będących pod wpływem alkoholu, nieznanych mu sprawców. (…) Społeczne odczucie zawodzi jednak, jeśli chodzi o wskazanie najbardziej reprezentatywnych, tj. mających miejsce najczęściej, sytuacji, w których dochodzi do zastosowania tego kontratypu. 

I dalej:

Przeciętny sprawca bezprawnego zamachu charakteryzuje się bardzo niskim poziomem wykształcenia. W ponad połowie przypadków (51.1%) było to osoby legitymujące się zaledwie wykształceniem podstawowym lub podstawowym niepełnym, w 32.6% – wykształceniem zawodowym. Jedynie 16.3% badanych osób ukończyło szkołę średnią, a osób z wykształceniem wyższym nie odnotowano w ogóle. Zazwyczaj w chwili popełniania czynu napastnik był po spożyciu alkoholu; przypadki działania pod wpływem innych środków odurzających nie wystąpiły. (…) opis przeciętnej osoby występującej w obronie koniecznej co do zasady nie odbiega od przedstawionej wyżej charakterystyki przeciętnego sprawcy zamachu.

Krótko mówiąc, ogromna większość incydentów w Polsce skutkujących użyciem siły w samoobronie wygląda tak, że podczas libacji alkoholowej dwóch meneli pobije się o jabola albo w rodzinie patoli dojdzie do rękoczynów. Taki obraz ma niewiele wspólnego z hoplofobicznymi wyobrażeniami o randomowych napadach agresji na ulicach albo o ludziach mijanych w drodze do pracy z żądzą mordu w oczach. 

[4] Zestawienia Eurostatu za serwisem forsal.pl (link). Wykresy uwzględniają przestępstwa (crime) lub akty przemocy i wandalizmu (violence, vandalism). Przestępstwa zdefiniowano jako wszystkie odnotowane przez policję przypadki łamania prawa z wyjątkiem drobnych wykroczeń: naruszenia nietykalności cielesnej, kradzieże z użyciem siły oraz napaści na tle seksualnym. Podane liczby dotyczą gęsto zaludnionych europejskich obszarów.

[5] Warto wspomnieć przy tej okazji o międzynarodowym porównaniu z roku 1995 wykonanym przez działający pod oenzetowską egidą Europejski Instytut ds. Zapobiegania i Kontroli Przestępczości w Helsinkach (The European Institute for Crime Prevention and Control/HEUNI). Jak zaznacza Krajewski, komentując wyniki eksperymentu (link), nawet w latach 90. w relacji do Europy Zachodniej Polska jawiła się jako kraj o przeciętnym nasileniu przestępczością. Na trzynaście państw poddanych krytycznej ocenie zajęliśmy dziesiątą lokatę, a wskaźnik wiktymizacji miał u nas wartość poniżej przeciętnej. Jedynie w kategorii napadów rabunkowych wyróżnialiśmy się na minus, ale – znowu uwaga od Krajewskiego – był to efekt niezwykle wysokiego odsetka wiktymizacji rozbojami usiłowanymi. W zakresie rozbojów faktycznie dokonanych Polska zajmowała pozycję czwartą (za Czechami, USA, Szwajcarią i Anglią wraz z Walią):

przestepczosc w Polsce 1995

[6] Ustalenia z zakresu wiktymologii nieodmiennie wykazują, że zachowania przestępcze o podłożu seksualnym charakteryzują się bardzo dużą tzw. ciemną liczbą w tym sensie, że spektrum przestępstw ujawnionych (według statystyk policyjnych) nie odpowiada rzeczywistej skali występowania zjawiska. W takich sytuacjach zawsze najlepiej szukać alternatywnych źródeł uzupełniających. 

Instytut na Rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris opublikował niedawno raport (link) podsumowujący kluczowe wnioski z analiz (link) sporządzonych przez europejską Agencję Praw Podstawowych (The European Union Agency for Fundamental Rights/FRA). Przedmiotem ewaluacji był stopień natężenia przemocy wobec kobiet ze strony mężczyzn w poszczególnych państwach członkowskich. Było to najszerzej zakrojone przedsięwzięcie naukowe, jakie kiedykolwiek uruchomiono na tym polu, przeprowadzone na grupie 42 tysiący kobiet ze wszystkich 28 krajów Unii Europejskiej, przy zapewnieniu im komfortu psychicznego poprzez izolację od partnerów. Metodyka opierała się na anonimowych ankietach/rozmowach z losową próbką respondentek, a nie na porównywaniu liczby zgłoszeń do organów policji. Pytania ponadto ustandaryzowano i doprecyzowano na tyle, by uniknąć nieporozumień związanych z różną interpretacją słowa “przemoc”. Do tego sformułowano je w taki sposób, żeby nie sugerować, czy chodzi o przemoc “zasłużoną” czy nie.

Konkluzje: 1) Polska na tle Unii odznacza się najniższym wskaźnikiem przemocy doświadczanej przez kobiety od obecnego lub byłego partnera i 2) Polska charakteryzuje się najwyższym w Unii Europejskiej wskaźnikiem raportowalności przypadków przemocy policji.